เลขชีพจรบนเครื่องวัดความดันโลหิตบอกอะไร?

เลขที่สามบนหน้าจอเครื่องวัดคือชีพจร หรือจำนวนครั้งที่หัวใจเต้นต่อนาทีระหว่างการวัด เป็นค่าคนละอย่างกับความดันสองตัวที่อยู่ด้านบน American Heart Association (AHA) ระบุว่าอัตราการเต้นของหัวใจขณะพักโดยทั่วไปอยู่ที่ 60 ถึง 100 ครั้งต่อนาที ค่านี้ควรจดไว้คู่กับความดัน ไม่ใช่ใช้แทนความดัน

ชีพจรต่างจากความดันโลหิตอย่างไร

ความดันโลหิตคือแรงของเลือดที่เคลื่อนผ่านหลอดเลือด ส่วนอัตราการเต้นของหัวใจคือจำนวนครั้งที่หัวใจเต้นในหนึ่งนาที ตามคำอธิบายของ AHA

อย่างหนึ่งบอกแรง อีกอย่างบอกความถี่ ชีพจรสูงจึงไม่ได้หมายถึงความดันสูง และไม่เปลี่ยนหมวดความดันของค่านั้น หากต้องการดูหมวดความดัน ให้ใช้เครื่องมือแปลผลความดันโลหิต โดยกรอกค่าซิสโตลิกและไดแอสโตลิก

ช่วงชีพจรขณะพักมีความหมายอย่างไร

AHA ระบุว่าอัตราการเต้นของหัวใจขณะพักที่ปกติอยู่ระหว่าง 60 ถึง 100 ครั้งต่อนาที เมื่อคุณนั่งหรือนอน สงบ และรู้สึกสบายดี เงื่อนไขของคำว่า “ขณะพัก” จึงสำคัญพอ ๆ กับตัวเลข

เตรียมตัวให้ตรงกับวิธีวัดความดันที่บ้านของ AHA คือพักเงียบ ๆ ขณะนั่งอย่างน้อย 5 นาที ไม่พูดคุย และงดคาเฟอีน บุหรี่ และการออกกำลังกายในช่วง 30 นาทีก่อนวัด ถ้าขึ้นบันไดมาเมื่อสองนาทีก่อนแล้ววัดได้ชีพจร 105 กิจกรรมก่อนวัดก็เป็นข้อมูลที่ต้องพิจารณา อ่านขั้นตอนทั้งหมดในวิธีวัดความดันโลหิตที่บ้าน

สำหรับการวัดที่บ้านในประเทศไทย แนวทางสมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย ปี 2024 แนะนำอุปกรณ์ที่ผ่านการตรวจสอบความแม่นยำและผ้าพันแขนขนาดพอดี ข้อแนะนำเรื่องอุปกรณ์นี้ไม่ได้กำหนดช่วงอัตราการเต้นของหัวใจ และไม่ได้ใช้แทนแนวทางของพื้นที่ที่คุณรับการดูแล

ต่ำกว่า 60 หรือสูงกว่า 100 แปลว่ามีปัญหาเสมอไหม

ไม่เสมอไป AHA ระบุว่าอัตราการเต้นต่ำกว่า 60 ไม่ได้บ่งชี้ปัญหาทางการแพทย์ทุกครั้ง ควรดูว่าต่างจากค่าปกติของคุณหรือไม่ และมีอาการร่วมไหม

อัตราการเต้นที่สูงกว่า 100 ก็ไม่ได้หมายถึงปัญหาเสมอไปเช่นกัน การลุกยืน ความเครียด ความกังวล ความเจ็บปวด อากาศร้อน และการออกกำลังกายอาจทำให้ชีพจรเพิ่มขึ้น สิ่งที่ต้องพิจารณาคือความเปลี่ยนแปลงจากค่าปกติของคุณและอาการที่เกิดร่วมกัน

ควรจดชีพจรตรงไหนในบันทึก

จดในคอลัมน์ของตัวเองข้างความดันสองค่าและเวลา เพื่อให้แพทย์เห็นข้อมูลทั้งสามพร้อมบริบทของแต่ละครั้ง หากมีค่าช้าหรือเร็วผิดปกติหลายครั้ง ก็จะทราบว่าเกิดวันไหน

แบบบันทึกความดันโลหิตสำหรับพิมพ์ มีคอลัมน์อัตราการเต้นของหัวใจ (HR) สำหรับเช้าและเย็น เครื่องมือหาค่าเฉลี่ยความดันโลหิต หาค่าเฉลี่ยซิสโตลิก ไดแอสโตลิก และอัตราการเต้นของหัวใจที่คุณกรอกได้ เวลาและหมายเหตุช่วยเก็บบริบทรอบค่าที่ผิดไปจากปกติ

BP Diary เก็บอัตราการเต้นของหัวใจไว้กับค่าจากผ้าพันแขนและเวลา เพิ่มหมายเหตุเมื่อมีสิ่งที่ต่างจากปกติ และรวมข้อมูลเหล่านี้ในรายงานได้

เมื่อใดควรบอกแพทย์

แจ้งแพทย์หากอัตราการเต้นของหัวใจช้าหรือเร็วกว่าปกติของคุณ โดยเฉพาะเมื่อรู้สึกอ่อนแรง เวียนศีรษะ หรือคล้ายจะเป็นลม ตามคำแนะนำของ AHA บันทึกที่มีวันที่ช่วยให้เล่าลำดับเหตุการณ์ได้ชัดเจน

หากอัตราการเต้นของหัวใจสูงหรือต่ำมากอย่างฉับพลันเมื่อเทียบกับปกติของคุณ ให้ติดต่อบริการฉุกเฉิน โดยเฉพาะหากมีเจ็บหน้าอก หายใจไม่อิ่ม เวียนศีรษะ เป็นลม หรืออาการอื่นที่บ่งชี้ว่ามีสิ่งผิดปกติ ใช้บริการฉุกเฉินในพื้นที่ที่คุณอยู่