Wat is belangrijker: de bovendruk of de onderdruk?

De bovendruk en onderdruk tellen allebei mee. Een meting valt in de hogere bloeddrukcategorie zodra een van de twee waarden de grens daarvoor bereikt. Daardoor kan 140/70 boven de grens liggen door de bovendruk en 128/92 door de onderdruk. De bovendruk zegt na ongeveer 50 jaar vaak meer over het risico op hartziekten, maar noteer bij iedere meting beide getallen.

Wat meten de twee getallen?

De bovendruk, of systolische druk, is de druk in uw slagaders wanneer het hart samentrekt. De onderdruk, of diastolische druk, is de druk tussen de hartslagen wanneer het hart ontspant. Zo legt de American Heart Association de twee getallen uit. Ze horen bij hetzelfde meetmoment maar bewegen niet altijd samen.

Ook Thuisarts vraagt bij thuismetingen om zowel de boven- als de onderdruk op te schrijven. Alleen de bovendruk bewaren maakt het dagboek onvolledig.

Waarom kan één van beide de categorie bepalen?

De grens geldt voor de bovendruk of de onderdruk. Volgens de American Heart Association kan een hogere systolische of diastolische waarde meewegen bij de beoordeling van hoge bloeddruk. De Europese ESC-richtlijn van 2024 gebruikt eveneens een grens zodra één van beide waarden die bereikt.

Daarom kan de bloeddrukcalculator een meting als verhoogd of als hypertensie indelen terwijl het andere getal lager is. Een categorie op basis van één meting is geen diagnose.

Is 140 over 70 een goede bloeddruk?

In de Europese ESC-tabel bereikt 140 bovendruk bij een meting in de spreekkamer op zichzelf de grens voor hypertensie. De onderdruk van 70 maakt dat niet ongedaan. Een enkele thuismeting stelt nog geen diagnose. Voor het gemiddelde van thuismetingen begint de hypertensiecategorie van ESC 2024 al bij 135 bovendruk of 85 onderdruk. Een thuisgemiddelde van 140/70 ligt dus boven de systolische grens.

Dat een hogere bovendruk op latere leeftijd vaker voorkomt, verandert de categorie niet. De American Heart Association legt uit dat de grote slagaders met de jaren stijver worden, waardoor de systolische druk vaak stijgt.

Wat als juist de onderdruk hoog is?

Dezelfde regel geldt voor het onderste getal. In de spreekkamer bereikt een onderdruk van 90 mmHg de Europese hypertensiegrens. Bij een gemiddelde van thuismetingen ligt die grens op 85 mmHg. De bovendruk kan daarbij lager lijken. Een meting van 128/92 is dus geen normale meting met een onbelangrijke afwijking.

Tussen 70 onderdruk en de hypertensiegrens noemt de ESC-richtlijn een waarde verhoogd, zolang de bovendruk niet zelf de hypertensiegrens bereikt. Noteer de hele meting zodat de zorgverlener beide waarden kan beoordelen.

Waarom leest de arts beide waarden?

Volgens de American Heart Association geeft de bovendruk na het vijftigste levensjaar vaak meer informatie over het risico op hartziekten. Dat maakt de onderdruk niet overbodig. In de Nederlandse uitleg over thuismetingen zegt Thuisarts dat de gemiddelde onderdruk voor de meeste mensen minder belangrijk is dan de gemiddelde bovendruk. Toch vraagt dezelfde pagina om beide waarden bij elke meting vast te leggen.

Voor een diagnose is ook meer nodig dan de hoogste regel in uw dagboek. De Britse NICE-richtlijn bevestigt hypertensie alleen wanneer een verhoogde waarde in de spreekkamer samenvalt met een verhoogd thuis- of daggemiddelde. De drempels in die Britse route zijn 140 bovendruk of 90 onderdruk in de spreekkamer en 135 bovendruk of 85 onderdruk voor het gemiddelde buiten de spreekkamer.

Wat betekent dit voor uw dagboek?

Schrijf iedere keer beide getallen, de datum en de tijd op. Voeg uw hartslag toe als die op de meter staat. Kijk daarna naar een reeks in plaats van alleen de hoogste meting. De gemiddelde bloeddrukcalculator berekent boven- en onderdruk afzonderlijk. Zo houdt u een bloeddrukdagboek bij legt uit hoe u de reeks ordent, en het afdrukbare dagboek heeft de kolommen al klaar.

Een onverwacht hoge meting kunt u na rust herhalen en samen met de eerste waarde noteren. De American Heart Association adviseert bij een bovendruk boven 180 of onderdruk boven 120 mmHg en klachten zoals pijn op de borst, benauwdheid, zwakte of moeite met spreken direct de hulpdiensten te bellen. Wacht bij zulke klachten niet om uw dagboek aan te vullen.

BP Diary bewaart beide bloeddrukwaarden met hun datum en tijd. U kunt notities toevoegen, het verloop bekijken en een rapport voor een gekozen periode afdrukken of delen.