Düşük tansiyon kaçtır? Belirtileri ve kaydedilecek bilgiler
90/60 mmHg'nin altı sık kullanılan bir düşük tansiyon sınırıdır, fakat sayının anlamını belirtiler ve kişinin olağan değerleri belirler. Baş dönmesi, bayılma hissi ve ayağa kalkınca oluşan düşüşte neyi kaydetmeniz gerekir.
Güncellendi 3 dakikada okunur
90/60 mmHg’nin altı, düşük tansiyon için yaygın kullanılan sınırdır. Ancak belirtisi olmayan tek bir düşük ölçüm her zaman sorun anlamına gelmez. Baş dönmesi, sersemlik, bulanık görme, güçsüzlük, zihin bulanıklığı veya bayılma eşlik ediyorsa sayı daha önemli hâle gelir. Ölçümün yanına nasıl hissettiğinizi ve o sırada ne yaptığınızı yazın.
Tansiyon ne zaman düşük sayılır
Sağlık Bakanlığına bağlı Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin bilgilendirmesi büyük tansiyonun 90, küçük tansiyonun 60 mmHg’nin altında olmasını düşük tansiyon olarak açıklar. Bakanlığın Yaşlı Sağlığı Tanı ve Tedavi Rehberi ise özellikle sistolik basıncın 90 mmHg’nin altında olmasını hipotansiyon ölçütlerinden biri olarak verir.
Bu değerler genel başvuru noktalarıdır. Kişisel olarak sizin için neyin düşük olduğu, normalde gördüğünüz değerlere ve belirtilere bağlıdır. Uygulamadaki bir aralık tanı koymaz.
Belirti yoksa ne yapılır
Kendinizi iyi hissediyorsanız ölçümü günlüğe kaydedin ve olağan düzeninizi sürdürün. Tek bir satırı silmek veya yalnızca daha yüksek çıkan ikinci ölçümü saklamak, sonraki karşılaştırmayı zorlaştırır.
Beş dakika dinlendikten sonra aynı koldan yeniden ölçebilirsiniz. Manşonun kolunuza uygun, kolunuzun destekli ve kalp hizasında olduğundan emin olun. Yanlış manşon veya hatalı oturuş düşük görünen bir sonuç oluşturabilir.
Değerler sizin için sürekli daha düşük çıkmaya başladıysa, özellikle yeni bir belirtiyle birlikteyse aile hekiminize veya sizi izleyen doktora danışın. İlaç dozunu kendi başınıza değiştirmeyin.
Hangi belirtiler önemlidir
Baş dönmesi, sersemlik, güçsüzlük, bulanık görme, bulantı, zihin bulanıklığı ve bayılma düşük tansiyonla birlikte görülebilir. Belirti geldiğinde önce güvenli bir yere oturun veya uzanın. Bayılacak gibi hissederken yalnızca ölçüm almak için ayağa kalkmayın.
Sağlık Bakanlığına bağlı Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin bilgilendirmesi, bilinç kaybı olduğunda 112’nin aranmasını belirtir. Kişi bilinçsizse, ciddi nefes darlığı yaşıyorsa veya durum hızla kötüleşiyorsa acil yardım çağırın.
Ayağa kalkınca baş dönmesi neden olur
Yatarken veya otururken ayağa kalkınca tansiyon belirgin biçimde düşebilir. Buna ortostatik veya postural hipotansiyon denir. Hekim değerlendirmesinde tansiyon önce yatarken ya da otururken, sonra ayağa kalktıktan sonra tekrar ölçülebilir.
Türk Kardiyoloji Derneğinin ESC 2024 kılavuz değerlendirmesi, beş dakika yatarak veya oturarak dinlenmenin ardından ayağa kalkınca birinci ya da üçüncü dakikada ölçüm yapılmasını anlatır. Sistolik değerde en az 20 mmHg veya diyastolik değerde en az 10 mmHg düşüş, ortostatik hipotansiyon açısından değerlendirilir. Bu klinik yöntem evde tek başına tanı koymak için kullanılmamalıdır.
Ayağa kalkarken başınız dönüyorsa bunu açıkça not edin. “07.40, 86/54, yataktan kalkınca bir dakika baş dönmesi” gibi bir kayıt, tek başına 86/54 sayısından daha fazla bilgi verir.
Günlüğe hangi bilgiler yazılır
Tarih, saat, büyük ve küçük tansiyon, nabız ve belirtinin ne kadar sürdüğünü yazın. Ölçümden hemen önce yemek yemediyseniz, uzun süre ayakta kaldıysanız, çok sıcak bir ortamdaysanız veya sıvı kaybı yaşadıysanız bunu da kısa bir notla belirtin. Bu bilgiler neden hakkında karar vermez, fakat doktorun görüşmesini kolaylaştırır.
Yazdırılabilir tansiyon takip çizelgesinde not alanı bulunur. Tansiyon günlüğü nasıl tutulur diğer satırların nasıl düzenleneceğini anlatır. BP Diary notu ölçümün tarih ve saatiyle birlikte saklar ve seçtiğiniz dönemin raporuna ekler.
Ne zaman doktora başvurulur
Baş dönmesi, bayılma hissi, bulanık görme veya belirgin güçsüzlük tekrarlıyorsa randevu alın. Günlüğünüzü yanınızda götürün. Belirtilerin hangi saatlerde ve hangi hareketten sonra başladığını göstermek, yalnızca “tansiyonum düşüyor” demekten daha açıklayıcıdır.
Belirtisiz tek bir düşük değer çoğu zaman yalnızca kaydedilir. Tekrarlayan belirtiler, bilinç değişikliği veya bayılma ise değerlendirme gerektirir. Acil bir durumda Türkiye’de 112’yi arayın.