Huyết áp cao nên khám bác sĩ nào?
Bắt đầu với bác sĩ thường khám cho bạn, hiểu lúc nào cần chuyên khoa và chuẩn bị bản ghi huyết áp.
Cập nhật Đọc trong 5 phút
Hãy bắt đầu với bác sĩ thường khám cho bạn, bác sĩ đa khoa hoặc người phụ trách chăm sóc ban đầu. Trong quy trình tại Anh, NHS cho biết bác sĩ đa khoa thường quản lý tăng huyết áp; chuyên khoa được cân nhắc khi kết quả rất cao, nguyên nhân bất thường hoặc chưa kiểm soát được. Tuy nhiên, tâm thu trên 180 hoặc tâm trương trên 120 mmHg kèm đau ngực, khó thở, đau lưng, tê, yếu, thay đổi thị lực hoặc khó nói cần gọi cấp cứu ngay.
Khi nào là tình huống cấp cứu?
AHA khuyên gọi cấp cứu nếu tâm thu trên 180 hoặc tâm trương trên 120 mmHg cùng bất kỳ triệu chứng nào vừa nêu. Đừng chờ lịch hẹn hoặc hoàn thành nhật ký. Dùng dịch vụ cấp cứu tại nơi bạn đang ở; số 911 trong hướng dẫn AHA dành cho Hoa Kỳ.
Nếu trên một trong hai ngưỡng đó mà không có các triệu chứng trên, hướng dẫn đo tại nhà của AHA khuyên chờ ít nhất một phút và đo lại. Nếu tâm thu vẫn trên 180 hoặc tâm trương vẫn trên 120, liên hệ nhân viên y tế ngay. Công cụ phân loại huyết áp hiển thị hướng dẫn này cho một kết quả.
Ai xác nhận tăng huyết áp?
Bác sĩ đánh giá kết quả cùng các lần đo khác. Trong quy trình tại Anh, NICE NG136 yêu cầu bác sĩ đo lần hai khi tâm thu từ 140 hoặc tâm trương từ 90 mmHg, và đo lần ba nếu hai lần đầu khác nhau đáng kể. Một kết quả đo riêng lẻ tại phòng khám không đủ cho quy trình xác nhận đó.
NICE yêu cầu tâm thu phòng khám từ 140 hoặc tâm trương từ 90, đồng thời trung bình khi thức qua máy lưu động hoặc tại nhà có tâm thu từ 135 hoặc tâm trương từ 85 mmHg. NHS mô tả việc dùng máy ở nhà nhiều ngày hoặc đeo máy lưu động trong 24 giờ để lấy các kết quả ngoài phòng khám.
Ở Việt Nam, VSH/VNHA 2022 ưu tiên bổ sung đo ngoài phòng khám khi có điều kiện. Hãy hỏi bác sĩ cách xác nhận áp dụng cho bạn, thay vì mặc định quy trình Anh cũng áp dụng ở nơi đang sống.
Khi nào cần bác sĩ chuyên khoa?
Tại Anh, NICE NG136 yêu cầu đánh giá chuyên khoa trong cùng ngày nếu tâm thu phòng khám từ 180 hoặc tâm trương từ 120 mmHg, kèm dấu hiệu xuất huyết hoặc phù ở đáy mắt, lú lẫn mới xuất hiện, đau ngực, dấu hiệu suy tim hoặc tổn thương thận cấp. Nếu không có các dấu hiệu khẩn này, bác sĩ đa khoa quản lý hoặc sắp xếp chuyển khám khi cần.
NICE cũng khuyên cân nhắc ý kiến chuyên khoa khi huyết áp vẫn cao sau các bước điều trị thông thường. Quyết định chuyển khám thuộc bác sĩ. Bản ghi tại nhà là thông tin hỗ trợ, không phải lý do để bạn tự chọn hoặc thay đổi điều trị.
Có thể kiểm tra mà không đặt lịch ở đâu?
Tại Anh, NHS gợi ý nhà thuốc hoặc phòng khám đa khoa; nhiều nhà thuốc đo miễn phí cho người từ 40 tuổi. Tại Việt Nam và các nước khác, dịch vụ và chi phí có thể khác. Hỏi nơi gần bạn về khả năng đo và lịch hẹn.
Máy đo huyết áp có vòng bít đã được kiểm chứng giúp bạn đo tại nhà giữa các lần khám, theo AHA. Nhà thuốc hoặc máy tại nhà cung cấp số đo; bác sĩ diễn giải chúng cùng tiền sử và thông tin khác. Trong quy trình NICE tại Anh, chẩn đoán kết hợp kết quả phòng khám với trung bình ngoài phòng khám.
Nên mang gì đến buổi khám?
Mang các kết quả bác sĩ yêu cầu, cùng ngày, giờ và trung bình nếu được yêu cầu. MedlinePlus, trang sức khỏe của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ, khuyên giữ bản ghi và mang kết quả đo tại nhà đi khám.
Bài cách ghi nhật ký huyết áp giải thích mỗi dòng. Mẫu nhật ký để in cung cấp trang ghi, còn công cụ tính trung bình làm phép tính.
Mang cả máy đo. AHA khuyên mang máy mới đến lần khám tiếp theo để kiểm tra cách sử dụng và đối chiếu với thiết bị phòng khám. Ghi sẵn những câu hỏi bạn muốn hỏi.
BP Diary cho phép chọn khoảng thời gian để in hoặc chia sẻ báo cáo gồm kết quả, trung bình, biểu đồ, nhịp tim và ghi chú. Mỗi lần đo giữ ngày và giờ; hãy hỏi bác sĩ định dạng hoặc dữ liệu họ cần.
Sau buổi khám cần làm gì?
Bác sĩ có thể yêu cầu thêm lần đo tại nhà, xét nghiệm hoặc một lần khám khác trước khi quyết định. Tiếp tục ghi trong khoảng thời gian và vào giờ được hướng dẫn. Mang bản ghi đầy đủ để lần sau có thể so sánh trung bình và thay đổi theo thời gian.